Sextortion: betekenis en wat je doet als je kind wordt afgeperst

Sextortion betekent dat iemand je kind afperst met naaktbeelden: betaal of stuur meer, anders gaan de beelden rond. Gebeurt dit nu? Hieronder staat stap voor stap wat je nu meteen kunt doen. En vooral: je kind treft geen schuld, de dader is verantwoordelijk.

Wat je nu meteen doet: 7 stappen

1. Blijf rustig en zeg dat het niet de schuld van je kind is. Je kind heeft het goed gedaan door het aan jou te vertellen. Boosheid of straf maakt de schaamte alleen groter; jullie zoeken samen een oplossing.
2. Betaal niet en stuur niets meer. Geen geld, cadeaukaarten, crypto of nieuwe beelden. Volgens Offlimits geeft betalen of meewerken geen enkele garantie dat het stopt, en Child Focus waarschuwt dat daders blijven terugkomen.
3. Reageer niet meer. Ga niet in op de dreigementen, onderhandel niet en dreig niet terug. Verwijder het gesprek en het account van je kind niet: dat is bewijs.
4. Leg bewijs vast, maar niet de naaktbeelden zelf. Maak screenshots van het gesprek, de gebruikersnaam, de link naar het profiel, de dreigementen en elke betaaleis (bedragen, crypto-adressen, cadeaukaarten). Maak géén screenshots van de naaktbeelden, download ze niet en stuur ze nergens naartoe. Het bezitten en verspreiden van seksuele beelden van minderjarigen is strafbaar. De politie stelt het materiaal zelf veilig.
5. Blokkeer en meld pas als het bewijs veilig is. Hier verschillen de adviezen. Offlimits zegt: eerst screenshots, dan blokkeren en melden op het platform. De politie raadt juist af om te blokkeren, omdat er dan gegevens verloren kunnen gaan: stop alleen met reageren. Ga je aangifte doen? Vraag de politie dan eerst of je mag blokkeren.
6. Schakel de politie in. In Nederland bel je 0900-8844 of doe je aangifte op het politiebureau. In België stap je naar je lokale politie; bij spoed bel je 101. Child Focus is daar dag en nacht bereikbaar via 116 000.
7. Laat de beelden verwijderen en zoek steun. Take It Down, Offlimits en in België Child Focus helpen daarbij. Je kind kan gratis en anoniem praten met de Offlimits Hulplijn: 0800-0033.

Is er acuut gevaar, of ben je bang dat je kind zichzelf iets aandoet? Bel dan direct 112.

Wat is sextortion? De betekenis in het kort

Het woord is een samenvoeging van ‘sex’ en het Engelse ‘extortion’, afpersing. De politie vat het zo samen: “Sextortion is seksuele afpersing.” Vooral jongeren worden afgeperst met hun eigen naaktbeelden, om nog meer beelden te sturen of geld over te maken. Offlimits spreekt van sextortion zodra iemand naaktfoto’s of -video’s gebruikt als chantagemiddel. Er zijn twee vormen:

• Financiële sextortion: de dader wil geld, crypto of cadeaukaarten. Volgens Helpwanted, geciteerd door NH Nieuws, eisen daders van jongens vaak geld, soms € 50 of al hun zakgeld.
• Seksuele sextortion: de dader eist meer naaktbeelden of seks, of wil het contact afdwingen. Volgens Offlimits draait sextortion steeds vaker om contact afdwingen of vasthouden in plaats van om geld.

Afpersing met naaktbeelden komt veel voor. Volgens de laatste jaarcijfers van Offlimits kreeg de hulplijn ruim 9.200 contacten, zo’n 30 procent meer dan het jaar ervoor. Daarvan gingen er 2.723 over sextortion. In België telde Child Focus in zijn laatste jaarverslag 433 nieuwe slachtoffers van sextortion, een stijging van 143 procent. Bij financiële sextortion was 92 procent van de slachtoffers een jongen, met een gemiddelde leeftijd van 15 jaar.

De FBI schrijft dat slachtoffers van financiële sextortion meestal jongens van 14 tot 17 jaar zijn. Het Amerikaanse kinderbeschermingscentrum NCMEC krijgt volgens zijn meest recente cijfers gemiddeld 137 meldingen van financiële sextortion binnen, per dag.

Hoe afpersers te werk gaan

Volgens Child Focus doet de dader zich vaak voor als leeftijdsgenoot. Vaak gaat het om een crimineel in het buitenland.

• Een vriendelijk nepprofiel: volgens de FBI lijkt het vaak van een tienermeisje te zijn.
• Snel naar een privéchat of videogesprek: de dader vraagt om intieme foto’s of neemt een videochat stiekem op.
• Het dreigement: de dader dreigt de beelden naar volgers, familie of school te sturen.
• Druk en eisen: de dader wil geld via bitcoin, Western Union of cadeaukaarten, nog meer beelden, of zelfs het gebruik van een bankrekening of hulp bij criminele opdrachten. Volgens de FBI kan het allemaal binnen vijf minuten gebeuren.

Goed om te weten: volgens Offlimits komen de beelden niet altijd van je kind zelf. Ze kunnen afkomstig zijn van een hack, bewerkt zijn met Photoshop of een deepfake zijn. En soms bluft de dader en heeft hij niets.

Signalen om op te letten: plotselinge angst als de telefoon trilt, terugtrekken, slecht slapen, onverwacht vragen om geld of cadeaukaarten, of accounts die opeens verdwijnen. Eén signaal zegt nog niets. Zie je er meerdere, ga dan rustig het gesprek aan.

Hoe je de beelden laat verwijderen

Een belangrijk hulpmiddel is Take It Down, een gratis dienst van het Amerikaanse National Center for Missing & Exploited Children (NCMEC). Zo werkt het:

• Take It Down maakt van een naakte, halfnaakte of seksueel expliciete foto of video die is gemaakt vóór iemands 18e verjaardag een digitale vingerafdruk (hash). De foto of video verlaat het apparaat nooit.
• Alleen die vingerafdruk gaat naar NCMEC, dat hem deelt met deelnemende platforms. Die doorzoeken hun openbare of onversleutelde diensten.
• Tot de deelnemende platforms horen onder meer Instagram, Facebook, TikTok, Snapchat, YouTube, Threads en yubo. WhatsApp, Discord, Telegram en X doen niet mee.
• Je kunt anoniem blijven en de site is ook in het Nederlands beschikbaar.

Het beeld hoeft niet verstuurd of gedownload te worden. Staat het nog op het toestel van je kind, dan gebruikt je kind Take It Down daar zelf: zo ontstaat er geen extra kopie.

Meld daarnaast elke gedeelde post via de meldknop in de app. De Offlimits Hulplijn, waar helpwanted.nl nu naar doorverwijst, helpt beelden offline te halen. Beelden van seksueel kindermisbruik meld je bij het Meldpunt van Offlimits, in België via misbruikbeelden.be.

Voor beelden die na iemands 18e zijn gemaakt, bestaat StopNCII.

Aangifte doen bij de politie

Sextortion is strafbaar en de politie vraagt slachtoffers om zo snel mogelijk aangifte te doen. In Nederland bel je bij spoed 112 en anders 0900-8844, of je doet aangifte op het politiebureau. In België doe je aangifte bij je lokale politie. Bij minderjarigen verwijst de federale politie ook naar Child Focus (116 000). Neem dit mee:

• de telefoon of computer van je kind, zonder iets te wissen
• je screenshots, gebruikersnamen en profiellinks, met datum en tijd als je die weet
• alle betaaleisen en eventuele betaalbewijzen

Kopieer of bewaar de naaktbeelden zelf niet en neem ze ook niet apart mee. Het Openbaar Ministerie houdt zulke beelden zoveel mogelijk buiten strafdossiers, om verdere verspreiding te beperken.

Belangrijke artikelen uit het Nederlandse Wetboek van Strafrecht (Sr):

• Afdreiging (art. 318 Sr): dreigen met smaad of met het openbaar maken van een geheim, maximaal 4 jaar cel of een geldboete van de vijfde categorie. Let op: dit wordt alleen vervolgd als het slachtoffer een klacht indient, en dat moet binnen drie maanden (art. 66 Sr). Wacht dus niet te lang met aangifte.
• Afpersing (art. 317 Sr): dreigt de dader met geweld, dan geldt maximaal 9 jaar cel of een geldboete van de vijfde categorie.
• Seksueel beeldmateriaal (art. 252 en 254ba Sr): voor seksueel beeldmateriaal van kinderen geldt maximaal 6 jaar cel. Wie zonder toestemming seksuele beelden maakt of bezit, riskeert maximaal 1 jaar cel; wie ze openbaar maakt, maximaal 2 jaar.

In België is sextortion volgens Child Focus een strafbaar feit waarop een gevangenisstraf staat.

Hoe praat je erover met je kind?

Voor je kind voelt dit vaak enorm beschamend. Veel jongeren zwijgen lang, uit angst voor straf of een telefoonverbod. Heeft je kind het jou verteld, dan is dat een groot teken van vertrouwen.

• Bedank je kind in plaats van het te verhoren: zeg “Fijn dat je het me vertelt” in plaats van “Hoe kon je zo dom zijn?”
• Neem de telefoon niet af als straf: dan leert je kind dat eerlijk zijn wordt bestraft. Heeft de politie het toestel nodig, dan hoort dat bij de oplossing.
• Bespreek de volgende stappen samen: vertel wat je gaat doen en vraag waarbij je kind zelf wil zijn. Zo krijgt het weer wat grip.
• Let op hoe het met je kind gaat: terugtrekken, slecht slapen of somberheid neem je serieus. In een Amerikaans onderzoek van Thorn gaf één op de zeven slachtoffers aan zichzelf te hebben verwond. Schakel op tijd hulp in.

Hoe daders online stap voor stap vertrouwen winnen, lees je in ons artikel over grooming: signalen en tips voor ouders. Hier kunnen jij en je kind terecht:

Organisatie	Nummer	Goed om te weten
Offlimits Hulplijn (NL)	0800-0033	Gratis en anoniem, ook via chathulplijn.offlimits.nl. Ma t/m do 07.00–23.00 uur, vr 09.00–17.00 uur, zo 10.00–18.00 uur.
Centrum Seksueel Geweld (NL)	0800-0188	Gratis en anoniem.
113 Zelfmoordpreventie (NL)	0800-0113	Bij zorgen over zelfdoding.
Slachtofferhulp Nederland	0900-0101	Gratis hulp en advies.
Child Focus (BE)	116 000	Gratis noodnummer, 24/24 en 7/7, ook via [email protected].
Politie (BE)	101	Voor dringende situaties.

Hoe bescherm je je kind?

De politie roept alle ouders op om met hun kinderen over sextortion te praten. Leg uit hoe het meestal gaat, en vooral: dat je kind altijd bij jou terechtkan. Een zin die blijft hangen: “Als iemand je ooit bedreigt met een foto, kom dan meteen naar mij. Je krijgt geen straf, we lossen het samen op.”

• Zet accounts op privé: loop samen de instellingen door en bepaal wie je kind berichten mag sturen.
• Bespreek de rode vlaggen: wie online heel snel heel persoonlijk wordt, aandringt op een videochat of om foto’s vraagt, verdient wantrouwen.
• Gebruik de tieneraccounts van Instagram: voor iedereen onder de 18 maakt Instagram naaktfoto’s in privéberichten standaard wazig. Accounts met signalen van mogelijke sextortion zien op profielen van tieners geen knop om een bericht te sturen, en in de chat ziet je kind sinds wanneer het andere account bestaat.
• Stel ouderlijk toezicht in: met de juiste instellingen op telefoon en computer houd je zicht op welke apps je kind gebruikt. Hoe je dat aanpakt, lees je in onze gids over ouderlijk toezicht. Welke apps geschikt zijn, zie je in onze vergelijking van de beste apps voor ouderlijk toezicht, gratis en betaald.

Veelgestelde vragen over sextortion

Merk veranderingen vroeg op: zie welke apps je kind gebruikt en wanneer.

KidInspector toont de schermtijd per app, nieuw geïnstalleerde apps en screenshots van de Android-telefoon en computer van je kind · De demo opent zonder registratie

Gratis registreren Demo bekijken